Bàn ăn mở rộng đang là món đồ được nhiều gia đình ở căn hộ nhỏ tìm mua. Mấy năm gần đây, diện tích nhà phố và chung cư ngày càng bị co lại. Chúng tôi từng tư vấn cho không ít căn hộ studio ở Hà Nội. Ở đó, chủ nhà loay hoay kê một chiếc bàn ăn bốn chỗ, cả phòng khách gần như hết lối đi.
Có người đành bỏ hẳn bàn ăn, bưng cơm ra ăn trên sofa vì không còn chỗ xoay xở. Từ những lần tư vấn đó, chúng tôi nhận ra một điều. Một chiếc bàn biết co giãn theo nhu cầu quan trọng hơn nhiều. Bàn to đẹp mà chỉ đứng yên một chỗ quanh năm, chưa chắc đã là lựa chọn khôn ngoan cho căn hộ nhỏ.
Vì sao bàn ăn mở rộng phù hợp với căn hộ diện tích nhỏ
Cái hay của bàn ăn mở rộng nằm ở khả năng thu nhỏ khi không dùng, bung ra khi cần. Ngày thường, một gia đình hai hoặc ba người chỉ cần mặt bàn gọn, đủ chỗ ăn sáng nhanh trước giờ đi làm. Cuối tuần có khách, hoặc dịp giỗ chạp, lễ Tết, mặt bàn kéo ra thêm để đủ chỗ cho sáu, tám người ngồi quây quần. Chúng tôi từng lắp một mẫu bàn cánh gập cho một gia đình trẻ ở chung cư Him Lam. Bình thường họ để bàn thu gọn sát tường. Đến Tết, họ mở bàn ra vừa đủ tám người ngồi ăn cơm giao thừa.
Một sai lầm khá phổ biến là mua bàn cố định kích thước lớn ngay từ đầu, nghĩ vậy cho tiện. Nhưng phòng khách suốt năm lại bị chiếm mất một góc, chỉ vì cái bàn ấy dùng hết công suất đúng vài ngày lễ. Nếu tính đường dài, khoản diện tích bị chiếm chỗ oan uổng đó đáng giá hơn hẳn số tiền chênh lệch khi mua bàn cơ chế gập mở, vốn không đáng là bao.
So với bàn ăn cố định sáu chỗ, bàn mở rộng khi thu gọn chiếm chưa tới một nửa diện tích sàn. Một bàn cố định sáu chỗ thường cần khoảng 1,4 mét chiều dài. Cộng thêm lối đi quanh bàn, nó ngốn gần 4 mét vuông sàn. Bàn mở rộng cùng công năng, lúc gập lại có thể chỉ còn 0,8 đến 0,9 mét chiều dài. Phần diện tích dư ra đó đủ để kê thêm một kệ tivi nhỏ, hoặc một góc học tập cho con.
Một chiếc bàn, nhiều việc trong ngày
Bàn ăn mở rộng không chỉ để ăn cơm. Mặt bàn thu gọn ban ngày có thể làm bàn học cho con, buổi tối kê máy tính làm thêm việc. Nguyên tắc chọn đồ đa năng cho không gian nhỏ này thật ra áp dụng cho cả căn hộ, không riêng gì bàn ăn.
Chúng tôi đã bàn khá kỹ chuyện này trong bài cách sắp xếp phòng khách nhỏ sao cho vừa đẹp vừa dễ dùng. Nhiều nguyên tắc ở đó vẫn áp dụng đúng cho khu bếp ăn. Nhà có trẻ nhỏ, buổi chiều mặt bàn thu gọn còn là chỗ chơi lắp ráp, vẽ tranh. Không nhất thiết lúc nào cũng phải bày biện đồ ăn lên đó.
Trước khi quyết định mua, chúng tôi thường khuyên khách thử gập mở tại cửa hàng ít nhất năm, sáu lần liền. Cơ chế xịn thao tác êm, không kêu, không rung lắc ngay từ lần đầu. Nếu vừa thử đã thấy cứng, sượng hoặc lệch, khả năng cao dùng vài tháng sẽ xuống cấp nhanh.
Một điều chúng tôi hay nhắc thêm: nếu dùng mặt bàn cho việc học hay làm việc, nên lót thêm tấm bảo vệ mỏng. Cách này tránh trầy hoặc bung lớp phủ ở đúng chỗ nối bản lề, nơi chịu lực nhiều nhất trong ngày.
Bảo dưỡng để bàn dùng bền lâu
Bản lề và ray trượt là hai bộ phận cần chăm nhất trên bàn ăn mở rộng. Đây là chỗ ma sát diễn ra mỗi ngày. Cứ vài tháng, chúng tôi khuyên nên nhỏ một chút dầu bôi trơn gốc silicon vào khớp bản lề. Đừng dùng dầu ăn hay dầu máy khâu, hai loại này dễ bám bụi, lâu ngày làm kẹt khớp hơn.
Mặt bàn gỗ tự nhiên nên lau bằng khăn ẩm, tránh để nước đọng lâu ở đúng đường nối giữa hai cánh. Chỗ này thấm nước sẽ phồng rộp trước tiên. Một lỗi khá phổ biến là kê vật nặng, ví dụ chậu cây sứ lớn, ngay sát mép cánh gập. Lâu ngày bản lề bên đó chịu lực lệch, mở ra sẽ thấy khó hơn hẳn bên còn lại.
Những kiểu bàn gấp mở đang được ưa chuộng trong nhà nhỏ
Không phải kiểu bàn gấp mở nào cũng hợp với mọi căn hộ. Cơ chế hoạt động khác nhau kéo theo cách dùng cũng khác, và độ bền theo thời gian không giống nhau.
- Bàn cánh gập hai bên — kiểu quen thuộc nhất. Hai cánh bàn gập úp xuống hai bên khi không dùng, cần thì dựng lên, gài chốt hoặc để chân đỡ bật ra. Thao tác chỉ mất vài giây, hợp gia đình bận rộn, ngày nào cũng cần mở ra gấp vào. Bản lề dùng lâu năm dễ lỏng nếu chọn phải hàng bản lề mỏng, nên sờ thử độ dày kim loại trước khi chốt mua.
- Bàn kéo dài từ giữa — mặt bàn có một tấm nối giấu bên trong. Kéo hai đầu ra, tấm nối sẽ tự trồi lên lấp khoảng trống. Kiểu này hợp căn hộ hẹp chiều ngang, vì bàn dài ra theo chiều dọc chứ không phình rộng sang hai bên.
- Bàn kết hợp đảo bếp — biến thể mới hơn. Một đầu bàn gắn liền mặt đảo bếp có ngăn chứa đồ, đầu còn lại kéo ra thành chỗ ngồi ăn. Mẫu này hợp căn hộ studio, nơi bếp và phòng ăn chung một khoảng không, tiết kiệm thêm một lớp diện tích. Nhược điểm là giá đóng theo yêu cầu thường cao hơn hai kiểu trên.
Một lỗi khách hay mắc là chọn bàn kéo dài từ giữa nhưng quên để ý vị trí chân bàn. Một số mẫu đặt chân ngay giữa lòng bàn để đỡ tấm nối, vô tình cản chỗ để chân khi ngồi đông người. Trước khi chốt mẫu, nên hỏi kỹ vị trí chân bàn, hoặc xem ảnh thực tế lúc bàn mở hết cỡ.
Giá tham khảo và chỗ đặt mua đáng tin
Giá tham khảo cho ba kiểu này khá rộng. Bàn cánh gập gỗ công nghiệp phủ melamine thường dao động 2,5 đến 4,5 triệu đồng tuỳ kích thước. Bàn kéo dài từ giữa làm bằng gỗ tự nhiên có thể lên tới 7 đến 9 triệu đồng. Bàn kết hợp đảo bếp vì đóng theo đơn riêng nên ít xưởng niêm yết giá sẵn, thường tính theo mét dài.
Chúng tôi để ý thấy nhiều xưởng mộc nhỏ chuyên đóng bàn theo yêu cầu giờ đây đầu tư hẳn một trang bán hàng riêng. Họ làm thiết kế web bán hàng bài bản, để khách xem trước mẫu thật. Đặt kích thước đúng theo góc bếp nhà mình rồi mới ra xưởng nhận hàng. Cách này đỡ mất công chạy qua chạy lại nhiều lần, nhất là với khách ở tỉnh xa.
Kinh nghiệm của chúng tôi là nên đặt cọc giữ mẫu trưng bày ngay nếu đã ưng ý. Hàng đóng theo yêu cầu, nhiều xưởng phải chờ mười ngày đến hai tuần mới giao.
Cần ngó kỹ điều gì trước khi chốt mua một chiếc bàn gấp mở
Có một khách hàng từng nhắn chúng tôi, đúng bốn tháng sau khi mua bàn mở rộng. Chị than bản lề bên cánh trái đã kêu cọt kẹt. Hỏi kỹ mới biết chị chọn mẫu giá rẻ, khung gỗ công nghiệp loại MDF thường, bản lề thép mỏng.
Cơ chế mở rộng phải đóng mở gần như mỗi ngày, chịu lực và ma sát liên tục. Vì vậy khung bàn nên chọn gỗ tự nhiên, hoặc gỗ công nghiệp loại chống ẩm cao cấp. Bản lề nên chọn loại thép không gỉ dày, kiểm tra bằng cách ấn thử xem mặt bàn có bị võng không. Bàn giá rẻ không hẳn dở, nhưng cơ chế gập mở là chỗ không nên tiết kiệm quá tay.
Một sai lầm khác chúng tôi hay gặp là khách chỉ đo diện tích phòng ăn mà quên đo lối đi quanh bàn lúc mở rộng hết cỡ. Bàn thu gọn 0,8 mét có thể vừa sát tường. Nhưng kéo hết cỡ thành 1,6 mét, nếu phòng chỉ rộng 2,2 mét, người ngồi trong cùng gần như hết chỗ đứng dậy. Trước khi mua, nên đo cả hai trạng thái, cộng thêm 0,6 mét mỗi bên cho ghế và lối đi.
Bàn ăn mở rộng dù tiện tới đâu cũng nên hợp với tổng thể nội thất trong nhà. Không thể chọn bàn công nghiệp thô mộc rồi đặt cạnh bộ sofa phong cách tân cổ điển. Chúng tôi từng hướng dẫn khách bố trí phòng làm việc sao cho vừa hợp phong thủy vừa đúng công năng sử dụng. Nguyên tắc phối đồ theo phong cách chung ở đó áp dụng tương tự cho phòng ăn. Chọn màu gỗ, kiểu chân bàn khớp với sàn nhà trước, rồi mới tính chuyện gập mở.
Kiểu chân bàn cũng ảnh hưởng đến độ vững
Chân bàn kiểu chữ H thường vững hơn kiểu bốn chân rời, nhất là khi mặt bàn kéo dài hết cỡ. Thanh ngang nối hai bên chân giúp chịu lực đều hơn. Kiểu bốn chân rời nhìn thanh thoát hơn, hợp phong cách tối giản. Nhưng nếu khung yếu, mặt bàn mở hết cỡ dễ hơi võng ở giữa. Chúng tôi từng phải đổi trả một mẫu bàn chân rời cho khách vì đúng lỗi này. Sau đó đổi sang mẫu chân chữ H thì hết hẳn.
Đừng quên hỏi về bảo hành
Một mẹo chúng tôi hay dặn khách: nên hỏi rõ chế độ bảo hành phần bản lề và ray trượt, tối thiểu mười hai tháng. Đây là bộ phận chịu lực nhiều nhất, hỏng sớm thường rơi vào đúng chỗ này chứ ít khi hỏng ở mặt bàn.
Chọn đúng một lần, dùng thoải mái nhiều năm
Chúng tôi vẫn nói với khách mỗi lần tư vấn bàn ăn cho căn hộ nhỏ: đừng chọn theo cảm tính lúc đứng trong showroom. Hãy mang theo số đo phòng thật, và hình dung cả những dịp đông người sẽ dùng tới bàn.
Một chiếc bàn ăn mở rộng chọn đúng chất liệu, đúng kích thước, đúng phong cách sẽ theo gia đình bạn cả chục năm. Gập vào mở ra hàng trăm lần mà vẫn chắc chắn như ngày đầu.
Còn phân vân giữa các dòng sản phẩm nội thất khác cho căn hộ nhỏ? Bạn có thể xem thêm một số đánh giá và so sánh sản phẩm nệm, chăn ga thoáng mát. Đội ngũ chúng tôi đã tổng hợp sẵn, mong giúp bạn đỡ mất thời gian dò hỏi nhiều nơi. Nếu chưa chắc nên chọn kiểu cánh gập hay kiểu kéo dài, cứ mang theo ảnh chụp góc bếp nhà mình khi đi xem hàng. Người bán có kinh nghiệm sẽ tư vấn được ngay kiểu nào vừa vặn nhất.